Zbyszek: Jestem lekarzem i pracuję w szpitalu. W pracy muszę być bardzo skoncentrowany, żeby nie zrobić błędu. W szpitalu spędzam tylko 15 (piętnaście) godzin w tygodniu, więc mogę też pracować w swoim prywatnym gabinecie.
Ania: Chcę być tłumaczką języka niemieckiego, dlatego studiuję filologię niemiecką. Muszę się dużo uczyć, bo egzaminy są trudne. Po moich studiach mogę też uczyć w szkole, ale nie chcę. Wolę tłumaczyć.
Weronika: Jestem kelnerką w restauracji. Często jestem zmęczona, bo ta praca nie jest lekka. Chcę ją zmienić. Mogę pracować jako sekretarka albo asystentka. Myślę, że to coś dla mnie.
Filip: Nie chcę spędzać w biurze całego dnia, dlatego pracuję na pół etatu. Mogę iść na spacer, kiedy jest ciepło, zrobić zakupy, kiedy w sklepach nie ma ludzi, i iść do banku albo na pocztę, kiedy nie ma kolejki.
Gosia: Pracuję jako specjalistka od marketingu internetowego i mam elastyczny czas pracy. Mam małe dziecko, więc jest to dla mnie bardzo wygodne. Kiedy muszę iść z córką do lekarza, nie ma problemu, mogę być w pracy trochę później. Kilka razy w miesiącu mogę też pracować z domu – to świetne, kiedy jesteś mamą.
Słownictwo:
PL – EN / ES / RU
skoncentrowany – focused / concentrado / сосредоточенный nie zrobić błędu – not to make a mistake / no cometer un error / не сделать ошибку błąd – mistake (nominative) / errror (nominativo) / ошибка (именительный падеж), błędu – dopełniacz (genitive) spędzać (spędzam, spędzasz) – być pewien czas gdzieś / to spend (time) / pasar (tiempo) / проводить (время) pracować na pół etatu – to work part time / trabajar a tiempo parcial / работать на полставки tłumaczka – translator (female) / traductora, intérprete / переводчица woleć (wolę, wolisz) – to prefer / preferir / предпочитать tłumaczyć (tłumaczę, tłumaczysz) – to translate / traducir / переводить zmęczony – tired / cansado / усталый lekki – light / ligero / лёгкий zmieniać (zmieniam, zmieniasz) – to change / cambiar / менять to coś dla mnie – this is (good, great) for me / es bueno para mí / это для меня хорошо kolejka – queue / cola / очередь elastyczny czas pracy – flexible worktime / horario de trabajo flexible / гибкий график работы wygodny – comfortable / cómodo / удобно (буквально: удобное) trochę później – a little bit later / un poco más tarde / чуть позже
Z powodu pandemii koronawirusa w Polsce trwa akcja #zostańwdomu. A ty, zostajesz w domu? Jeśli tak, poćwicz z nami polskie czasowniki!
Co robimy w domu w czasie kwarantanny? Uczniowie nie mają lekcji w szkole, więc uczą się w domu. Nauczyciele prowadzą lekcje online. Dorośli często nie chodzą do pracy, bo pracują zdalnie. Rodziny spędzają więcej czasu razem – rodzice bawią się z dziećmi, więcej z nimi rozmawiają, czytają razem książki.
Co jeszcze robimy teraz w domu? Oglądamy telewizję, gramy w gry planszowe i komputerowe, siedzimy w internecie – robimy na przykład zakupy online. Rozmawiamy więcej przez telefon z bliskimi, bo mniej się z nimi spotykamy. Oprócz tego sprzątamy mieszkanie i gotujemy albo zamawiamy jedzenie z restauracji. W domu zajmujemy się też swoim hobby, np. gramy na instrumentach muzycznych i malujemy. Rzadko wychodzimy z domu, żeby nie zachorować. Nie chodzimy do kina, restauracji, muzeum ani do teatru, bo są zamknięte. Nigdzie nie wyjeżdżamy. Odpoczywamy i czekamy na poprawę sytuacji.
Przeczytaj i posłuchaj.
Słownictwo:
PL – EN / ES / RU
z powodu – because of / por, a causa de / из-за akcja – here: campaign / campaña / акция trwać (trwam, trwasz) – to last / durar / длиться zostawać (zostaję, zostajesz) – to stay / quedarse / оставаться robić (robię, robisz) – to do / hacer / делать kwarantanna – quarantine / cuarentena / карантин mieć (mam, masz) – to have / tener / иметь uczyć się (uczę się, uczysz się) – to learn / estudiar / учиться prowadzić (prowadzę, prowadzisz) lekcje – to give lessons / dar clases / проводить занятия chodzić (chodzę, chodzisz) – to go / ir / ходить pracować (pracuję, pracujesz) – to work / trabajar / работать zdalnie – remotely / a distancia / удаленно spędzać (spędzam, spędzasz) – to spend / pasar / проводить więcej – more / más / больше bawić się (bawię się, bawisz się) – to play / jugar / играть (see the difference between „bawić się” i „grać” below) rozmawiać (rozmawiam, rozmawiasz) – to talk / hablar / общаться czytać (czytam, czytasz) – to read / leer / читать oglądać (oglądam, oglądasz) – to watch / ver, mirar / смотреть grać (gram, grasz) – to play / jugar / играть gry planszowe – board games / juegos de mesa / настольные игры siedzieć (siedzę, siedzisz) – to sit / estar sentado / сидеть z bliskimi – with one’s family and friends / con familia y amigos / общаться с близкими mniej – less / menos / меньше oprócz tego – apart from that / a parte de eso / кроме этого spotykać się (spotykam się, spotykasz się) – to meet / encontrarse / встречаться sprzątać (sprzątam, sprzątasz) – to clean / limpiar / убирать gotować (gotuję, gotujesz) – to cook / cocinar / готовить (еду) zamawiać (zamawiam, zamawiasz) – to order / pedir / заказывать zajmować się (zajmuję się, zajmujesz się) swoim hobby – to pursue one’s hobby / practicar un hobby / заниматься своим хобби malować (maluję, malujesz) – to paint / pintar / рисовать wychodzić (wychodzę, wychodzisz) – to leave / salir / выходить zachorować – to get sick / ponerse enfermo / заболеть zamknięte – closed / cerrado / закрыто wyjeżdżać (wyjeżdżam, wyjeżdżasz) – to leave / partir / уезжать odpoczywać (odpoczywam, odpoczywasz) – to relax / descansar / отдыхать czekać (czekam, czekasz) – to wait / esperar / ждать poprawa – improvement / mejora / улучшение
Uwaga: w języku polskim czasownika „grać” używamy, kiedy mówimy o grach, sporcie lub instrumentach muzycznych, na przykład: grać w piłkę, grać w siatkówkę, grać na pianinie, grać na gitarze. „Bawić się” znaczy spędzać miło czas z kimś lub z czymś, na przykład możemy bawić się z rodzeństwem, bawić się lalkami albo zabawkami.
Wielkanoc_w_Polsce_B1_PDF.pdf Pewnie już wiecie, że najważniejsze święta religijne dla Polaków to Boże Narodzenie i Wielkanoc. O tym, jak Polacy obchodzą narodziny Jezusa, mogliście posłuchać w jednym z poprzednich podkastów. Dziś poznacie niektóre zwyczaje wielkanocne. Wielkanoc jest świętem ruchomym, to znaczy, że nie ma konkretnej daty. Czasem jest w marcu, a czasem w kwietniu. Przed Wielkanocą jest Wielki Piątek, czyli dzień śmierci Jezusa na krzyżu. Następny ważny dzień to Wielka Sobota. W Wielką Sobotę idziemy do kościoła z koszykiem, do którego wkładamy jajka (często pomalowane, czyli pisanki) – symbol nowego życia, kawałek chleba, kiełbasę i sól. W kościele koszyki są święcone przez księdza, dlatego jedzenie, które się w nim znajduje, nazywamy święconką. W kościele wierni mogą pomodlić się przy symbolicznym grobie Jezusa. Niedziela to bardzo uroczysty dzień: świętujemy wtedy zmartwychwstanie Jezusa po trzech dniach od jego śmierci. W niedzielę wielkanocną jemy na śniadanie święconkę. Bardzo wielu Polaków znowu idzie wtedy do kościoła oraz spędza czas z rodziną przy stole. Kolejny dzień Wielkanocy to tak zwany lany poniedziałek. Jego inna nazwa to śmigus-dyngus. Tego dnia tradycyjnie oblewamy się wodą. Ilość wody powinna być symboliczna. Wiele osób również drugi dzień Świąt spędza z rodziną, ale niektórzy wolą spotkać się wtedy ze znajomymi. Coraz częściej Polacy spędzają Wielkanoc poza domem – podróżują po Polsce albo wyjeżdżają za granicę.
Słownictwo: święto – ważny, specjalny dzień, może być religijne lub państwowe pewnie – być może religijny – związany z religią obchodzić (obchodzę, obchodzisz) – świętować, traktować dzień uroczyście narodziny – to, że ktoś się urodził poprzedni – ten, który był wcześniej zwyczaj – to, co zwykle robimy ruchomy – tutaj: bez precyzyjnej, konkretnej daty śmierć – moment, kiedy przestajemy żyć, kiedy życie się kończy krzyż – symbol chrześcijaństwa, EN. cross koszyk – przedmiot, w którym możemy coś nieść, np. zakupy, EN. basket wkładać (wkładam, wkładasz) / włożyć (włożę, włożysz) – robić tak, żeby jakiś przedmiot był w środku święcić (święcę, święcisz) / poświęcić (poświęcę, poświęcisz) – tutaj: to, co robi ksiądz specjalną, świętą wodą ksiądz – mężczyzna, który pracuje w Kościele katolickim, nosi czarne ubranie przypominające sukienkę i nie może mieć żony święconka – jedzenie, które święci ksiądz w Wielką Sobotę wierny – tutaj: człowiek, który wierzy w Boga, ma jakąś religię modlić się (modlę się, modlisz się) / pomodlić się (pomodlę się, pomodlisz się) – rozmawiać z Bogiem, prosić Boga o coś albo za coś mu dziękować grób – miejsce, gdzie leży człowiek, który nie żyje symboliczny – taki, który jest symbolem czegoś uroczysty – ważny, specjalny, taki, który dużo znaczy świętować (świętuję, świętujesz) – obchodzić, cieszyć się z jakiejś okazji zmartwychwstanie – kiedy Jezus Chrystus umarł, a potem znowu żył kolejny – następny tradycyjnie – tak, jak mówi tradycja oblewać się (oblewam się, oblewasz się) / oblać się (obleję się, oblejesz się) – zrobić tak, że mamy na sobie jakiś płyn, zwykle przez przypadek również – też, także poza domem – nie w domu
Zwróćcie uwagę na odmianę słów „kościół” oraz „święta” (liczba mnoga). Mówimy „iść do kościoła” (dopełniacz) i „być wkościele” (miejscownik). W dopełniaczu słowo „święta” ma formę „świąt”.
O innych świętach, zwyczajach i wydarzeniach przeczytasz w e-booku Rok w Polsce:
Przychodzi pacjentka do psycholożki: – Pani doktor! Mam poważny problem. Nic mnie nie cieszy, na nic nie mam siły ani ochoty. Od kilku dni nic nie jem, w nocy nie mogę spać. W pracy robię wszystko mechanicznie, przeciwko niczemu nie protestuję, funkcjonuję jak robot. Niczym się nie interesuję, wszystko jest mi obojętne. Godzinami patrzę w okno i o niczym nie myślę. Nikt mnie nie rozumie. Próbowałam rozmawiać o tym z mężem, ale bez skutku. Nikomu nic już nie mówię. Od nikogo nie mam pomocy, na nikogo nie mogę liczyć… Czuję się źle. Z nikim się nie spotykam, bo przy nikim nie czuję się dobrze. Czy to depresja?!
Słownictwo: nic mnie nie cieszy – nic nie daje mi radości na nic nie mam siły – nie mam energii, żeby coś zrobić mechanicznie – automatycznie przeciwko + C. – kontra wszystko jest mi obojętne – nie mam żadnych emocji godzinami – przez wiele godzin bez skutku – bez rezultatu liczyć (liczę, liczysz) na + B. – polegać na + Msc., móc zaufać
M. nikt
M. nic
D. nikogo C. nikomu B. nikogo N. nikim Msc. nikim W. nikt
D. nic/niczego C. niczemu B. nic N. niczym Msc. niczym W. nic
Czy wiesz, że po polsku po tych słowach musi być negacja? Mówimy na przykład: „Nic nie umiem”, „Nikt mnie nie rozumie”, „Z nikim się nie spotykam”. W praktyce nie używamy form wołacza.
– Cześć, co robisz? – Szukam pomysłów na wakacje. Chcę pojechać za miesiąc na urlop, ale jeszcze nie wiem, gdzie. – Może do Francji? To taki pięknykraj! Albo do Włoch? – Nie chcę jechać do Francji, bo jest drogo. Do Włoch też nie, bo już tam byłam. Ewentualnie mogę jechać na Sycylię albo na Sardynię. – Albo na Capri! Urlop na wyspie to świetny pomysł. Ja jadę z chłopakiem na Kretę. – A ja nie chcę jechać do Grecji. – A nie chcesz jechać do Chorwacji, na przykład na Istrię? To naprawdę piękny półwysep. – Sama nie wiem. A może lepiej spędzić urlop gdzieś blisko, gdzie jest mniej turystów? Majka i Piotrek jadą na Słowację, a Iza z Michałem na Węgry. – To też jest jakiś pomysł. Jest blisko i tanio. – Ok, na szczęście mam jeszcze trochę czasu i mogę pomyśleć.
Słownictwo:
PL – EN / ES / RU
pomysł – idea / idea / идея urlop – holidays / vacaciones / отпуск piękny – beautiful / hermoso, precioso / прекрасный kraj – country / país / страна drogo – expensive (adverb) / caro (adverbio) / дорого ewentualnie – alternatively, or / en último caso / или wyspa – island / isla / остров na przykład – for example / por ejemplo / например naprawdę – really / de verdad / дейтсвительно półwysep – peninsula / península / полуостров spędzać (spędzam, spędzasz) / spędzić(spędzę,
spędzisz) – to spend / pasar / проводить, провести tanio – cheap (adverb) / barato (adverbio) / дешево na szczęście – fortunately / afortunadamente / к счастью myśleć (myślę, myślisz) / pomyśleć(pomyślę,
pomyślisz) – to think / pensar / думать, подумать
Podobno najlepszą motywacją do nauki języka jest jakaś fascynacja – i rzeczywiście, są ludzie, którzy, zafascynowani postacią Fryderyka Chopina, zaczęli uczyć się polskiego. Z pewnością Chopin jest ikonąpolskiejkultury znaną na całym świecie. Dziś macie okazję dowiedziećsię czegoś więcej o tym genialnym polskim pianiście i kompozytorze epoki romantyzmu.
Chopin żył krótko, bo niecałe czterdzieści lat. Urodził się w 1810 r., zmarł w 1849. Pochodził z muzykalnej rodziny – jego matka, Polka, grała na fortepianie i śpiewała, a ojciec, Francuz, grał na flecie i skrzypcach. Chopin jako dziecko przejawiał wielki talent i wcześnie zaczął pobieraćlekcje gry na fortepianie i komponować. Szybko okrzyknięto go cudownymdzieckiem. Chopin poznawał utwory wielkich mistrzów oraz polską muzykę ludową, która wywarła bardzo silny wpływ na jego twórczość.
Lata młodości spędził w Warszawie, gdzie studiował, komponował i odnosił swoje pierwsze sukcesy. W 1830 r. wyjechał do Wiednia, gdzie dowiedział się o wybuchupowstania listopadowego w Polsce. Chciał wracać do ojczyzny, ale jego przyjaciel Tytus odwiódł go od tego zamiaru. Chopin bardzo przeżywał wydarzenia w Polsce, co widać w dramatycznej twórczości tego okresu.
Następnie artysta udałsię do Paryża. Po samodzielnym koncercie w 1832 r., który okazał się wielkim sukcesem, został uznany za wyjątkowy talent. Wiele osób chciało uczyć się u niego gry na fortepianie, więc zdecydował się zostać w Paryżu. W tym czasie miał też perypetiemiłosne – oświadczyłsię Marii Wodzińskiej, ale małżeństwo nie doszłodoskutku. W Paryżu Chopin poznał George Sand, francuską pisarkę, z którą wyjechał na Majorkę w 1838 r. Niestety u artysty zdiagnozowano ciężką chorobę – gruźlicę, która później stała się przyczyną jego śmierci. Po powrocie do Paryża intensywnie tworzył i udzielałlekcji. Z czasem jego związek z Sand się rozpadł. W 1838 r. Chopin odbył podróż do Anglii i Szkocji, jednak wilgotny klimat tylko pogorszył jego stan. Zmarł w 1849 r.
Twórczość Chopina jest różnorodna, ale większość kompozycji stanowią utwory na fortepian solo. Życie osobiste – pierwsze miłości, wyjazd z Polski, przeprowadzka do Paryża i inne wydarzenia – są obecne w dziełach mistrza. Twórczość kompozytora można podzielić na trzy okresy. Do 1830 r. Chopin tworzył dzieła w oparciu o polskie tradycje, był też pod wpływem europejskiego romantyzmu. Wybierał takie gatunki jak rondo, sonata czy trio oraz tworzył mazurki i polonezy, nawiązującedo tradycji narodowej, które zajmują bardzo ważne miejsce w jego twórczości. Kolejne dziesięć lat to dojrzalsze dzieła. Można w nich zaobserwować nowatorskie podejście do techniki pianistycznej i silny wpływ romantyzmu. Formy muzyczne z tego okresu to scherzo, ballada oraz nokturn. W ostatniej fazie życia utwory Chopina stały się znacznie bardziej rozbudowane, trudniejsze w odbiorze. Twórczość polskiego wirtuoza fortepianu – jednego z największych kompozytorów wszechczasów – wywarła ogromny wpływ na muzykę na całym świecie.
Czy wiesz, że:
• Chopin uwielbiał czekoladę, o czym informuje w swojej korespondencji.
• Chopin nie cierpiał występów publicznych – w swojej karierze zagrał tylko 30 koncertów.
• Do dziś badaczespierająsię, kiedy dokładnie urodził się Chopin – w 1809 czy 1810 r.? Oficjalnie przyjęto datę 1810 r.
• Chopin spędził kilka miesięcy w Valdemossie na Majorce, gdzie nawet dziś można zobaczyć jego fortepian.
• Polski poeta Cyprian Kamil Norwid tak pisał o Chopinie: „Rodem warszawianin, sercem Polak, a talentem świata obywatel”.
• 2010 rok był rokiem chopinowskim z okazji 200. (dwusetnej) rocznicy urodzin kompozytora.
• W Łazienkach Królewskich w Warszawie latem można posłuchać koncertów chopinowskich na świeżym powietrzu.
Słownictwo:
rzeczywiście – faktycznie postać – figura, osoba ikona polskiej kultury – bardzo ważny element polskiej kultury, jej symbol dowiadywać się / dowiedzieć się – zdobyć informacje muzykalny – utalentowany muzycznie flet – instrument muzyczny skrzypce – instrument muzyczny przejawiać talent – okazywać talent, wyglądać na utalentowanego pobierać lekcje – brać lekcje, chodzić na lekcje okrzyknąć – uznać kogoś za, nadać mu rangę, rolę, znaczenie cudowne dziecko – niezwykle utalentowane dziecko mistrz – ekspert, ktoś, kto osiąga najwyższy poziom w swojej dziedzinie ludowy – związany z kulturą ludu, folklorystyczny wywierać / wywrzeć wpływ – mieć wpływ, wpływać twórczość – działania artystyczne, praca artystyczna odnosićsukcesy – mieć sukcesy na koncie wybuch – tutaj: gwałtowny, nagły początek powstanie – insurekcja, zbrojny protest odwodzić/ odwieść kogoś od jakiegoś zamiaru – przekonać kogoś, żeby czegoś nie robił przeżywać – odczuwać silne emocje w związku z czymś okres – czas, przedział czasu udawać się / udać się – pojechać, wybrać się dokądś odnajdować się / odnaleźć się – znaleźć swoje miejsce, dobrze się poczuć
samodzielny – indywidualny, bez udziału innych wyjątkowy – niezwykły, szczególny perypetie miłosne – sprawy miłosne oświadczać się / oświadczyć się – poprosić kobietę o rękę, zaproponować małżeństwo dochodzić / dojść do skutku – zrealizować, doprowadzić do realizacji gruźlica – choroba płuc przyczyna – coś, co powoduje jakieś wydarzenie udzielać / udzielić lekcji + C. – dawać komuś lekcje, uczyć kogoś rozpadać się / rozpaść się – tutaj: skończyć się wilgotny – taki, który ma dużo wody pogarszać się / pogorszyć się – stać się gorszym różnorodny – o różnym charakterze, wieloaspektowy utwór – efekt działań artysty, np. utwór literacki lub muzyczny obecny – widoczny dzieło – efekt twórczości lub pracy, zwłaszcza na wysokim poziomie w oparciu o + B. – bazujący na + Msc. pod wpływem + D. – zainspirowany czymś tworzyć / stworzyć – kreować, wymyślać coś nawiązujący do + D. – w relacji do dojrzalszy – tutaj: na wyższym poziomie artystycznym podejście – stosunek, postawa rozbudowany – złożony w odbiorze – w percepcji wszech czasów – w całej historii świata, ludzkości występ – prezentacja przed publicznością badacz – osoba, która analizuje coś naukowo spierać się – kłócić się przyjmować / przyjąć – zaakceptować, uznać rodem – z pochodzenia obywatel – członek społeczeństwa jakiegoś kraju na świeżym powietrzu – na dworze, na zewnątrz, nie w budynku
Czy wiecie, co to jest baby shower? Jeszcze kilka lat temu większość Polaków zdziwiłabysię, słysząc to określenie, ale dziś takich osób jest już zdecydowanie mniej. W dużych miastach Polski tego typu impreza stała się w ostatnich latach dość popularna, a przywędrowała do naszego kraju z Ameryki, podobnie jak np. Walentynki czy Halloween.
Baby shower to babska impreza – organizowana przez kobiety dla kobiet. Jej główną bohaterką jest przyszła mama, czyli kobieta, która jest w ciąży i spodziewasię dziecka. Uczestniczki tej imprezy gromadząsię, aby uczcić to wydarzenie i wręczyć przyszłej mamie stos prezentów dla dziecka. Wszak „baby shower” w dosłownym tłumaczeniu to „dziecięcy prysznic”, a w przenośni – obsypanie mamy prezentami dla jeszcze nienarodzonego dziecka. Kiedy zwykle organizuje się baby shower? Tak naprawdę to zależy od przyszłej mamy i uczestniczek spotkania, ale zwykle przyjęcie jest organizowane kilka tygodni przed porodem. Bardzo często organizuje je sama ciężarna, a pozostałe kobiety zrzucająsię na prezenty lub kupują je osobno. Warto jednak ustalić wcześniej listę prezentów, aby upominki się nie powtórzyły.
Głównym punktem programu baby shower są więc prezenty. Jakich podarunków może spodziewać się przyszła mama? Pomysłów jest mnóstwo. Zwykle są to przedmioty związane z macierzyństwem i upominki dla dziecka. Najpopularniejsze prezenty to: śpioszki i inne dziecięce ubranka, zabawki dla dzieci, np. grzechotki, a także śliniaczki, kocyki i dziecięca pościel, książeczki dla maleństwa i wiele, wiele innych.
Prezenty to jednak nie wszystko. Podczas baby shower jest też jedzenie, różne zabawy i konkursy, a także plotki i ploteczki. Baby shower to dla przyszłej mamy okazja do spotkania się ze swoimi przyjaciółkami, co po porodzie może prędko nie nastąpić, gdyż zajęta noworodkiem mama po prostu nie będzie miała na to czasu.
Być może baby shower jest kobiecą odpowiedzią na popularne od dawna pępkowe? Pępkowe to męskie spotkanie, organizowane przez ojca nowonarodzonegodziecka. Panowie nie są tu jednak tak wyrafinowani jak panie – zazwyczaj ich spotkanie polega po prostu na oblewaniu, czyli świętowaniu narodzin dziecka przy alkoholu. Zdaniem niektórych jest to też sposób na odreagowanie napięcia związanego z przyjściem na świat potomka.
Narodziny dziecka to ogromna zmiana życiowa, więc jej świętowanie chyba nikogo nie dziwi. A jak jest w waszych krajach? Czy istnieją podobne przyjęcia jak baby shower lub pępkowe?
Słownictwo:
większość – więcej niż 50% dziwić się / zdziwić się – być zaskoczonym określenie – nazwa, termin przywędrowała – tutaj: przyszła, pojawiła się babski – potocznie: dla kobiet w ciąży – kobieta, która jest w ciąży, będzie miała dziecko spodziewać się – czekać, oczekiwać, mieć w przyszłości uczestniczka – osoba płci żeńskiej, która bierze w czymś udział gromadzić się / zgromadzić się – spotkać się w grupie uczcić – celebrować, świętować wręczać / wręczyć – dać uroczyście stos – sterta, grupa rzeczy jedna na drugiej wszak – przecież obsypanie – podarowanie, wręczenie poród – proces narodzin ciężarna – w ciąży zrzucać się / zrzucić się – dawać pieniądze, żeby coś razem kupić, np. wspólny prezent ustalać / ustalić – określić, zdefiniować, uzgodnić upominek – prezent mnóstwo – bardzo dużo macierzyństwo – bycie matką śpioszki – ubranko dla dziecka do spania grzechotka – zabawka, która wydaje dźwięki (grzechocze) śliniaczek – kawałek materiału, który wieszamy wokół szyi dziecka podczas jedzenia, żeby się nie pobrudziło kocyk – mały koc dla dziecka pościel – poszewka na poduszkę i kołdrę maleństwo – małe dziecko plotki – rozmowy o prywatnych sprawach innych osób, czasami w negatywnym świetle nowo narodzone dziecko – dziecko, które właśnie przyszło na świat, noworodek wyrafinowany – na wysokim poziomie umysłowym, artystycznym itd. oblewanie – świętowanie czegoś przy alkoholu napięcie – tutaj: stres, nerwy, niepokój przyjście na świat – narodziny potomek – dziecko
To już w ten weekend. Studniówka, czyli balmaturalny w naszym liceum. Czy wszystko jest zapięte na ostatni guzik? Organizatorzy zapewniają, że tak. Zapytaliśmy uczniów z naszej szkoły, jak przygotowują się do tego ważnego dla nich wydarzenia – tradycyjnego balu 100 (sto) dni przed maturą.
Ania: „Niemogęsię już doczekać. Sukienka gotowa (szyłam u krawcowej), buty kupione, czerwone majtki i podwiązka też. Muszę jeszcze tylko umówićsię do fryzjera i kosmetyczki. W Polsce studniówka jest trochę jak wesele – każdy robisięnabóstwo, jest jedzenie i tańce, a zabawatrwadobiałegorana. Jestem ciekawa, jak będzie”.
Daria: „Jestem załamana! Nie mam jeszcze sukienki. Ta, którą kupiłam specjalnie na tę okazję, skurczyłasięw praniu. I co ja teraz zrobię, co na siebie włożę? Do studniówki zostało tylko kilka dni. Dzisiaj mam iść z mamą czegoś poszukać, ale boję się, że nie znajdę żadnej fajnej sukienki i będę musiała kupić pierwszą z brzegu… Wiem, że wygląd nie jest najważniejszy, ale wszystkie dziewczyny z mojej klasy tak sięstroją… Ja też chcę ładnie wyglądać”.
Kornelia: „A ja się denerwuję, bo nie umiem tańczyć… Nie umiem i nie lubię. Mój partner też nie. Oczywiście niktnamniekaże, możemy przesiedzieć całą studniówkę i pewnie tak się to skończy, ale wszyscy muszą zatańczyć poloneza… Nie wiem, co to za wymysł. Niestety ani ja, ani mój partner nie mamypoczuciarytmu i idzienamtofatalnie. Dla nas to na pewno będzie najgorszy moment balu”.
Mateusz: „Ja po prostu wiem, że będziemy się świetnie bawić! Niemainnejopcji. Wszyscy się znamy, więc wystarczy trochę muzyki i dobre humory. Nasza klasa jest bardzo zgrana i myślę, że wszyscy czekają na wspólną zabawę. No może oprócz Zbyszka, on to w kółko tylko o maturze…”.
Igor: „Denerwuję się tym, że na studniówce będą nauczyciele. Na pewno będą nas obserwować, patrzeć, co kto robi. Nie moglibyśmy zorganizować sobie imprezy sami? Ostatnio mój kolega z Hiszpanii pytał mnie, co to jest studniówka. Wytłumaczyłem mu, że to impreza 100 (sto) dni przed maturą, czyli egzaminem dojrzałości. W polskiej szkole średniej to długa tradycja – moi rodzice też mieli taki bal. Znalazłem nawet ich zdjęcia i pokazałem je José. Powiedział mi, że w Hiszpanii nie ma takiego zwyczaju”.
Zbyszek: „Studniówka? Zwykła impreza, wielehałasuo nic. Mnie bardziej martwi to, co będzie 100 (sto) dni później. Boję się, że nie zdam matury. Rodzice ciągle gonią mniedonauki, ale to wszystko jest dla mnie takie nudne. Wolę uczyć się praktycznych rzeczy, a nie teorii. Dużo ciekawsze jest na przykład programowanie. Ale wiem, że jeśli chcę iść na studia na informatykę, muszę najpierw zdać maturę… Tak, zamiast o studniówce myślę już o maturze…”.
Słownictwo:
tuż tuż – bardzo blisko, zbliża się studniówka, bal maturalny – impreza taneczna w szkole średniej około 100 (sto) dni przed maturą wszystko jest zapięte na ostatni guzik – wszystko jest idealnie przygotowane zapewniać / zapewnić – zagwarantować, tutaj: uspokoić wydarzenie – coś, co się dzieje nie mogę się doczekać – bardzo czekam na coś szyłam u krawcowej – zleciłam, dałam sukienkę do uszycia (do zrobienia z materiału) profesjonalistce, osobie, która zawodowo zajmuje się szyciem ubrań majtki – część bielizny; ubranie, które nosi się pod spodniami lub spódnicą podwiązka – część bielizny, tasiemka lub opaska wokół uda, która podtrzymuje pończochę na nodze umawiać / umówić się do + D. – zarezerwować wizytę kosmetyczka – osoba, która zawodowo robi makijaż i inne zabiegi kosmetyczne (np. manicure, pedicure) robić się na bóstwo – ubierać się i malować tak, żeby pięknie wyglądać zabawa trwa do białego rana – impreza jest kontynuowana do momentu, gdy robi się widno na dworze załamany – w fatalnym humorze, bardzo smutny, zrozpaczony skurczyć się w praniu – zmniejszyć się podczas prania (o ubraniu) co na siebie włożę? – w co się ubiorę? kupić pierwszą (sukienkę) z brzegu – kupić sukienkę bez zastanawiania się, oglądania innych stroić się – przygotowywać się, żeby pięknie wyglądać (zadbać o ubranie, fryzurę, makijaż) nikt nam nie każe – nikt nam nie mówi, że musimy coś zrobić przesiedzieć – siedzieć przez cały czas tak się to skończy – taki będzie rezultat, efekt polonez – rodzaj tańca o umiarkowanym tempie co to za wymysł – ale to głupie mieć poczucie rytmu – dobrze słyszeć rytm i umieć do niego tańczyć idzie nam to fatalnie – robimy to bardzo źle, fatalnie nie ma innej opcji – nie ma innej możliwości wystarczy – jest akurat, w odpowiedniej ilości zgrana klasa – grupa uczniów z jednej klasy, która się przyjaźni i dobrze się ze sobą dogaduje w kółko – cały czas, ciągle matura – tak zwany „egzamin dojrzałości”, egzamin na koniec szkoły średniej tłumaczyć / wytłumaczyć – wyjaśnić, opowiedzieć tak, żeby ktoś coś zrozumiał zwyczaj – tradycja wiele hałasu o nic – wszyscy wokół przygotowują się intensywnie do czegoś lub martwią się o coś, ale tak naprawdę nie ma po co; znaczenie czegoś jest wyolbrzymione martwi mnie – martwię się czymś, denerwuję się, boję się gonią mnie do nauki – każą mi się uczyć, mówią mi, że powinienem się uczyć
O innych świętach, zwyczajach i wydarzeniach przeczytasz w e-booku Rok w Polsce:
– Hej, Gosia! Masz chwilę?
– Hej, pewnie. Co tam?
– Nie najlepiej. Dzwonię, bo chciałam cię spytać, czy mogłabym u ciebie przenocować w tym tygodniu?
– No pewnie, wpadaj nawet dziś. A co się stało?
– Nic poważnego, po prostu mam już serdeczniedość mojego akademika. Muszę sięstądwynieść, bo dłużej nie wytrzymam.
– Ojej, aż tak źle?
– No… Pamiętasz, jak ci opowiadałam o moich sąsiadkach? Takie dwie imprezowiczki, które non stop organizują balangi, a ja nie mogę spać. Dziś w nocy zrobiły imprezę, która trwała do 5 (piątej) rano. Przez prawie całą noc nie zmrużyłam oka.
– A nie mogłaś pójść na portiernię i tego zgłosić?
– Myślałam o tym, ale wiesz, w imprezie braliudział prawie wszyscy ludzie z piętra, mnie też zaprosili, ale nie chciałam iść, bo za parę dni mam mega ważne zaliczenie. No i wiesz, nie chciałam iść się skarżyć. Jak by to wyglądało? Wyszłabym na jakąś donosicielkę.
– Rozumiem. I co, naprawdę chcesz się wyprowadzić?
– Tak, ale wiesz, imprezy to nie jest jedyny powód. Mam dość bałaganu, tego, że nie mogę spokojnie zrobić obiadu w kuchni, bo zawsze ktoś tam przesiaduje, hałasu i kompletnego braku prywatności. Ja się po prostu nienadajędo akademikowego życia. Potrzebuję spokoju i porządku. I naprawdę muszę się uczyć!
– Jasne, rozumiem cię. Ja sama kiedyś mieszkałam w akademiku i wspominam to z mieszanymi uczuciami. Z jednej strony było fajnie i wesoło, miałam masę dobrych znajomych, wszędzie było blisko, bo akademik był w samym centrum miasta i naprawdę mało płaciłam. Miesięcznie wychodziło jakieś 350 złotych. Z drugiej strony ogólne warunki były takie sobie. Wiesz, stare meble, kiepski internet, brudna kuchnia, takietam. To wszystko było doprzeżycia, ale do pewnego momentu. Im byłam starsza, tym bardziej ceniłam spokój i własną przestrzeń, której nie musiałam dzielić z innymi ludźmi.
– No właśnie…
– Dlatego nie przejmujsię, możesz się u mnie zatrzymać.
– Dzięki, to tylko na parę dni. Mam nadzieję, że szybko znajdę jakiś pokój w mieszkaniu studenckim ze spokojnymi ludźmi.
– Na pewno, jest teraz dużo ogłoszeń. Pomóc ci z przeprowadzką? Masz pewnie dużo rzeczy?
– Nie, dzięki. Poproszę kolegę, który ma samochód. O której mogłabym u ciebie być?
– Będę w domu po 18 (osiemnastej).
– Super, dzięki wielkie. To do zobaczenia!
– Nie ma sprawy, będę czekać.
Słownictwo:
nocować / przenocować – spać, spędzić noc mieć serdecznie dość + D. – nie móc czegoś dłużej znieść, tolerować wynosić się / wynieść się stąd – potocznie: wyjechać stąd, zostawić to miejsce wytrzymywać / wytrzymać – znosić, tolerować imprezowiczka – dziewczyna, która lubi się bawić, lubi imprezy (męska forma to „imprezowicz”) balanga – potocznie: głośna impreza nie zmrużyć oka – nie móc spać, nie zasnąć portiernia – miejsce w budynku, gdzie pracuje portier lub ochroniarz zgłaszać / zgłosić + B. – tutaj: poinformować o czymś, np. o awarii brać / wziąć udział w + Msc. – uczestniczyć mega – potocznie: bardzo, ogromnie skarżyć się na + B. – narzekać na coś, mówić, że coś jest złe donosicielka – kobieta, która donosi, to znaczy informuje, że ktoś robi coś złego, niewłaściwego; to słowo ma negatywne zabarwienie (męska forma to „donosiciel”) nadawać się / nadać się do + D. – pasować, być odpowiednim z mieszanymi uczuciami – coś wzbudza w nas i pozytywne, i negatywne emocje, kiedy jesteśmy nie do końca pewni oceny masa – potocznie: dużo wychodzić / wyjść – tutaj: kosztować kiepski – potocznie: niedobry, słaby takie tam – potocznie: i tym podobne do przeżycia – do zniesienia, do zaakceptowania przejmować się / przejąć się + N. – martwić się czymś, być smutnym, zaniepokojonym z jakiegoś powodu przeprowadzka – zmiana mieszkania, domu nie ma sprawy – to żaden problem, może być
– Aneta, jaktam nowy kurs polskiego? Opowiadaj! – Hm… W porządku. Wiesz, początkisątrudne, ale grupa wydajesię miła. Myślę, że nie będzie z nią problemów, ale zobaczymy. – A skąd są twoi studenci? – Ze wszystkich stron świata! Jest spora grupa z południa Europy: Włoch Fabio, Hiszpanka María, Portugalczyk Lucas i Grek Dimitris. Jest jedna dziewczyna z Meksyku i chłopak z Argentyny. – Meksykanka i Argentyńczyk? Co oni robią w Polsce? – Dostali stypendia z uniwersytetu. Mamwrażenie, że znaleźlisię tu trochę przypadkiem. – Aha. I to już wszyscy? – Nie, grupa liczy 10 (dziesięć) osób. Jest jeszcze János z Węgier, który zakochałsię w Polce, i Ana ze Szwecji, zakochana w Polaku. – Ooo, to mają niezłą motywację do nauki! – Oj tak, widać, że bardzo chcą się uczyć. Chyba najtrudniej będzie mieć Chińczyk Yang, bo dla niego język polski to zupełnieinnabajka – inny alfabet, gramatyka, składnia. Najlepiej radzisobie Ukrainka Oksana, która mapolskiekorzenie. – Czy takie osoby jak ona nie powinny być w innej grupie? – Faktycznie, też tak myślę. Jej językojczysty należy do języków słowiańskich, tak samo jak polski, pozatym ona już sporo wie i mówi trochę po polsku. Będzie nudzićsię w grupie, w której zaczynamy wszystko od początku – od alfabetu, wymowy itd. Pogadam z koordynatorem, może udasię coś z tym zrobić. – Powodzenia! Mam nadzieję, że będzie ci się miło pracowało z tą grupą. – Ja też!
Słownictwo:
Jak tam? – potocznie: Jak idzie?, Jak leci? opowiadać / opowiedzieć – mówić na jakiś temat, relacjonować początki są trudne – powiedzenie: gdy zaczynamy coś nowego, zawsze jest trudno wydaje się – sprawia wrażenie, że jest ze wszystkich stron świata – z różnych miejsc, krajów na świecie spory – dość duży stypendium – pomoc dla studenta w formie pieniędzy lub np. kursu mam wrażenie – wydaje mi się, myślę, że znajdować się / znaleźć się – tutaj: trafić, przyjechać, przybyć przypadkiem – bez planu liczyć – tutaj: mieć, zawierać zakochiwać się / zakochać się w (+ Msc.) – poczuć do kogoś / czegoś miłość, zafascynować się niezły – dość dobry, całkiem dobry widać, że – jest łatwo zauważyć, zaobserwować zupełnie – całkowicie, totalnie inna bajka – idiom: coś zupełnie innego, inna sytuacja składnia – dziedzina lingwistyki (nauki o języku), która zajmuje się budową zdań radzić sobie z (+ N.) – robić coś dobrze, nie mieć z czymś problemów mieć polskie korzenie – mieć przodków, rodzinę z Polski faktycznie – rzeczywiście język ojczysty – mój pierwszy język, język moich rodziców należeć do (+ D.) – być częścią, elementem słowiański – ten, który dotyczy niektórych krajów Europy Środkowo-Wschodniej i Południowej poza tym – oprócz tego, ponadto, i w dodatku nudzić się – tutaj: nie interesować się czymś, bo to jest za łatwe wymowa – sposób czytania liter i słów gadać / pogadać – potocznie: porozmawiać uda się – będzie możliwe, realne, będzie można coś zrobić z sukcesem
Aby zapewnić jak najlepsze wrażenia, korzystamy z technologii, takich jak pliki cookie, do przechowywania i/lub uzyskiwania dostępu do informacji o urządzeniu. Zgoda na te technologie pozwoli nam przetwarzać dane, takie jak zachowanie podczas przeglądania lub unikalne identyfikatory na tej stronie. Brak wyrażenia zgody lub wycofanie zgody może niekorzystnie wpłynąć na niektóre cechy i funkcje.
Funkcjonalne
Zawsze aktywne
Przechowywanie lub dostęp do danych technicznych jest ściśle konieczny do uzasadnionego celu umożliwienia korzystania z konkretnej usługi wyraźnie żądanej przez subskrybenta lub użytkownika, lub wyłącznie w celu przeprowadzenia transmisji komunikatu przez sieć łączności elektronicznej.
Preferencje
Przechowywanie lub dostęp techniczny jest niezbędny do uzasadnionego celu przechowywania preferencji, o które nie prosi subskrybent lub użytkownik.
Statystyka
Przechowywanie techniczne lub dostęp, który jest używany wyłącznie do celów statystycznych.Przechowywanie techniczne lub dostęp, który jest używany wyłącznie do anonimowych celów statystycznych. Bez wezwania do sądu, dobrowolnego podporządkowania się dostawcy usług internetowych lub dodatkowych zapisów od strony trzeciej, informacje przechowywane lub pobierane wyłącznie w tym celu zwykle nie mogą być wykorzystywane do identyfikacji użytkownika.
Marketing
Przechowywanie lub dostęp techniczny jest wymagany do tworzenia profili użytkowników w celu wysyłania reklam lub śledzenia użytkownika na stronie internetowej lub na kilku stronach internetowych w podobnych celach marketingowych.